Hướng dẫn biện pháp khuyến khích người mua lấy hóa đơn theo Thông tư 91/2026/TT-BTC

Ngày 22/8/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 91/2026/TT-BTC với nhiều nội dung liên quan đến hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử. Một trong những nội dung được quan tâm là các biện pháp khuyến khích người mua chủ động lấy hóa đơn khi mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ.

Việc lấy hóa đơn không chỉ giúp người tiêu dùng bảo vệ quyền lợi của mình. Đây còn là giải pháp góp phần minh bạch doanh thu, hạn chế tình trạng không xuất hóa đơn và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn những nội dung gì?

Theo nội dung hướng dẫn, Thông tư 91/2026/TT-BTC tập trung vào việc quản lý và sử dụng hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử và dữ liệu hóa đơn.

Một số định hướng đáng chú ý gồm:

Khuyến khích người mua yêu cầu hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ.
Đẩy mạnh sử dụng hóa đơn điện tử.
Tăng cường áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
Khai thác dữ liệu hóa đơn phục vụ công tác quản lý thuế.
Khuyến khích người dân tham gia giám sát việc lập hóa đơn.
Xử lý các hành vi vi phạm về hóa đơn.

Các biện pháp này hướng đến việc xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch hơn, đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của cả người bán và người mua.

Vì sao cần khuyến khích người mua lấy hóa đơn?

Nhiều người tiêu dùng vẫn chưa có thói quen yêu cầu hóa đơn khi mua hàng. Trong khi đó, hóa đơn là chứng từ quan trọng giúp xác nhận giao dịch đã phát sinh.

Việc khuyến khích người mua lấy hóa đơn mang lại nhiều lợi ích.

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Hóa đơn là căn cứ quan trọng khi người mua cần:

Bảo hành sản phẩm.
Đổi hoặc trả hàng.
Khiếu nại về chất lượng hàng hóa.
Giải quyết tranh chấp với người bán.
Chứng minh giao dịch đã phát sinh.

Đối với một số hàng hóa có giá trị lớn, việc không có hóa đơn có thể gây khó khăn khi người mua cần chứng minh nguồn gốc hoặc giá trị giao dịch.

Hạn chế tình trạng thất thu thuế

Khi người bán không lập hóa đơn, doanh thu thực tế có thể không được phản ánh đầy đủ.

Việc người mua chủ động yêu cầu hóa đơn góp phần tạo áp lực tích cực để người bán thực hiện đúng nghĩa vụ lập hóa đơn.

Tạo môi trường cạnh tranh công bằng

Doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế có thể gặp bất lợi nếu phải cạnh tranh với các cơ sở cố tình không ghi nhận doanh thu.

Vì vậy, việc phổ biến thói quen lấy hóa đơn giúp tạo môi trường kinh doanh công bằng hơn.

Cơ quan nào thực hiện các biện pháp khuyến khích người mua lấy hóa đơn?

Theo nội dung bài viết, cơ quan thuế đóng vai trò chủ yếu trong việc tổ chức và triển khai các chương trình khuyến khích người mua lấy hóa đơn.

Việc triển khai có thể được thực hiện ở nhiều cấp.

Cơ quan thuế trung ương

Cơ quan thuế trung ương có vai trò trong việc:

Xây dựng và quản lý hệ thống dữ liệu hóa đơn điện tử.
Phát triển hạ tầng công nghệ.
Xây dựng chương trình khuyến khích người mua lấy hóa đơn.
Hướng dẫn việc tổ chức thực hiện.

Cơ quan thuế địa phương

Cơ quan thuế tại địa phương có thể thực hiện:

Tuyên truyền về quyền và lợi ích của người mua khi lấy hóa đơn.
Triển khai các chương trình khuyến khích.
Tiếp nhận thông tin phản ánh về hành vi vi phạm.
Phối hợp với cơ quan liên quan trong công tác quản lý.

Chương trình “Hóa đơn may mắn” khuyến khích người mua lấy hóa đơn

Một trong những biện pháp được nhiều người quan tâm là chương trình “Hóa đơn may mắn”.

Mục tiêu của chương trình là tạo động lực để người mua chủ động yêu cầu người bán lập hóa đơn.

Ai có thể tham gia?

Theo nội dung được đề cập, đối tượng tham gia là người mua có hóa đơn điện tử đáp ứng điều kiện của chương trình.

Người mua cần đặc biệt chú ý kiểm tra thông tin trên hóa đơn. Trong một số trường hợp, thông tin định danh của người mua có thể ảnh hưởng đến việc xác định điều kiện tham gia chương trình.

Do đó, sau khi nhận hóa đơn, người mua nên kiểm tra:

Họ tên hoặc tên người mua.
Thông tin định danh.
Nội dung hàng hóa, dịch vụ.
Giá trị thanh toán.
Thời điểm lập hóa đơn.

Hóa đơn từ máy tính tiền được khuyến khích

Việc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền giúp dữ liệu giao dịch được ghi nhận nhanh chóng.

Đây là hình thức đặc biệt phù hợp với các lĩnh vực như:

Bán lẻ.
Nhà hàng.
Ăn uống.
Khách sạn.
Dịch vụ.
Siêu thị.
Cửa hàng kinh doanh trực tiếp với người tiêu dùng.

Người mua nên chủ động yêu cầu hóa đơn sau khi hoàn thành giao dịch.

Người dân có thể phản ánh hành vi không xuất hóa đơn?

Một nội dung đáng chú ý là việc tăng cường vai trò giám sát của người tiêu dùng.

Người mua có thể phản ánh các hành vi có dấu hiệu vi phạm về hóa đơn theo các kênh tiếp nhận được cơ quan có thẩm quyền công bố.

Một số hành vi cần được lưu ý gồm:

Bán hàng nhưng không lập hóa đơn.
Từ chối giao hóa đơn cho người mua.
Ghi nhận giá trị trên hóa đơn không đúng giao dịch thực tế.
Có dấu hiệu sử dụng hóa đơn không hợp pháp.
Yêu cầu người mua trả thêm tiền chỉ vì yêu cầu xuất hóa đơn.

Khi phản ánh, người dân nên lưu giữ các tài liệu liên quan đến giao dịch nếu có.

Ví dụ:

Hóa đơn.
Chứng từ thanh toán.
Hình ảnh giao dịch.
Thông tin về cơ sở kinh doanh.
Tài liệu chứng minh nội dung phản ánh.

Người phản ánh cần lưu ý gì?

Người dân không nên đưa ra thông tin thiếu căn cứ hoặc cung cấp tài liệu không đúng sự thật.

Thông tin phản ánh cần dựa trên giao dịch hoặc sự việc thực tế.

Việc lưu giữ chứng cứ giúp cơ quan có thẩm quyền có cơ sở kiểm tra và xử lý nếu phát hiện vi phạm.

Người mua cần làm gì để bảo vệ quyền lợi khi mua hàng?

Một thói quen đơn giản nhưng rất quan trọng là chủ động yêu cầu hóa đơn ngay khi thanh toán.

Người mua nên thực hiện các bước sau:

Bước 1: Yêu cầu người bán lập hóa đơn

Không nên chờ đến khi phát sinh tranh chấp mới yêu cầu chứng từ.

Bước 2: Kiểm tra thông tin trên hóa đơn

Cần kiểm tra:

Thông tin người bán.
Thông tin người mua.
Hàng hóa hoặc dịch vụ.
Số tiền thanh toán.
Thuế suất nếu có.
Tổng giá trị giao dịch.

Bước 3: Lưu trữ hóa đơn

Hóa đơn điện tử nên được lưu trữ để phục vụ:

Bảo hành.
Đổi trả.
Đối chiếu giao dịch.
Khiếu nại.
Các chương trình khuyến khích nếu đáp ứng điều kiện.

Người bán cần lưu ý gì?

Đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, việc lập hóa đơn đúng quy định không chỉ là nghĩa vụ mà còn giúp dữ liệu kinh doanh được quản lý minh bạch hơn.

Người bán cần chú ý:

Lập hóa đơn khi phát sinh nghĩa vụ theo quy định.
Không từ chối lập hóa đơn cho người mua.
Không thu thêm khoản tiền trái quy định khi khách hàng yêu cầu hóa đơn.
Đảm bảo thông tin trên hóa đơn phù hợp với giao dịch thực tế.
Quản lý dữ liệu hóa đơn đầy đủ.
Sử dụng đúng hình thức hóa đơn điện tử theo quy định áp dụng.

Đặc biệt, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ và cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng cần chủ động rà soát quy trình xuất hóa đơn.

Ý nghĩa của việc lấy hóa đơn đối với nền kinh tế

Việc lấy hóa đơn có thể bắt đầu từ một hành động rất nhỏ của người tiêu dùng. Tuy nhiên, khi thói quen này được thực hiện rộng rãi, dữ liệu về hoạt động mua bán sẽ ngày càng minh bạch.

Điều đó góp phần:

Hạn chế thất thu thuế.
Giảm tình trạng kinh doanh không ghi nhận doanh thu.
Bảo vệ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.
Bảo vệ người tiêu dùng.
Nâng cao chất lượng quản lý dữ liệu.
Xây dựng môi trường kinh doanh công bằng hơn.

Kết luận

Lấy hóa đơn không nên được xem là một thủ tục phiền phức sau khi mua hàng. Đó là quyền lợi trực tiếp của người tiêu dùng và cũng là cách đơn giản để bảo vệ mình khi xảy ra đổi trả, bảo hành hoặc tranh chấp.

Với các biện pháp khuyến khích người mua lấy hóa đơn, người tiêu dùng nên hình thành thói quen yêu cầu hóa đơn cho mỗi giao dịch phù hợp. Về phía doanh nghiệp và hộ kinh doanh, việc lập hóa đơn đúng và đầy đủ sẽ giúp hạn chế rủi ro pháp lý, đồng thời tạo dựng hình ảnh kinh doanh minh bạch và chuyên nghiệp.