Khởi công xây dựng là bước quan trọng, đánh dấu việc dự án chính thức chuyển sang giai đoạn thi công. Tuy nhiên, chủ đầu tư không thể tùy ý triển khai công trình ngay khi dự án được phê duyệt. Từ năm 2026, việc khởi công cần đáp ứng các điều kiện theo Luật Xây dựng 2025 và các quy định hướng dẫn liên quan.
Đặc biệt, Nghị định 207/2026/NĐ-CP quy định cụ thể về trách nhiệm thông báo khởi công, quản lý chất lượng và trách nhiệm của các chủ thể trong quá trình thi công.
Điều kiện khởi công xây dựng công trình năm 2026
Theo nội dung bạn cung cấp, việc khởi công xây dựng công trình phải đáp ứng các điều kiện theo khoản 1 Điều 48 Luật Xây dựng 2025, trừ những trường hợp thuộc diện được quy định riêng tại khoản 2 và khoản 3 của Điều này.
Trước khi tổ chức thi công, chủ đầu tư cần rà soát đầy đủ các điều kiện pháp lý và kỹ thuật của dự án. Việc khởi công khi chưa đáp ứng điều kiện có thể làm phát sinh rủi ro về quản lý xây dựng, chất lượng công trình và trách nhiệm pháp lý.
Bên cạnh các điều kiện khởi công theo Luật Xây dựng 2025, chủ đầu tư cũng cần thực hiện thủ tục thông báo khởi công trong trường hợp thuộc phạm vi áp dụng của Nghị định 207/2026/NĐ-CP.
Chủ đầu tư phải thông báo khởi công trước khi xây dựng
Một trong những nội dung đáng chú ý là trách nhiệm gửi thông báo khởi công xây dựng.
Theo Điều 12 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, trước khi khởi công, chủ đầu tư đối với các công trình thuộc diện quy định phải gửi thông báo đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương.
Việc gửi thông báo có thể thực hiện bằng các hình thức:
- Nộp trực tiếp;
- Gửi thông qua dịch vụ bưu chính;
- Nộp trực tuyến.
Thông báo khởi công được thực hiện theo mẫu quy định tại Phụ lục V Nghị định 207/2026/NĐ-CP.
Sau khi tiếp nhận thông báo, cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương có trách nhiệm cập nhật các thông tin cần thiết vào cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.
Do đó, doanh nghiệp và chủ đầu tư cần xác định rõ công trình của mình có thuộc diện phải gửi thông báo khởi công hay không. Việc chủ động chuẩn bị hồ sơ trước khi triển khai giúp hạn chế tình trạng thi công khi chưa hoàn tất nghĩa vụ thủ tục.
Bàn giao mặt bằng xây dựng được thực hiện như thế nào?
Việc bàn giao mặt bằng là một nội dung quan trọng trước khi triển khai thi công.
Theo quy định được đề cập tại Nghị định 207/2026/NĐ-CP, việc bàn giao toàn bộ hoặc một phần mặt bằng xây dựng trước khi khởi công được thực hiện theo thỏa thuận giữa chủ đầu tư và nhà thầu thi công xây dựng trong hợp đồng xây dựng.
Quy định này không áp dụng theo cùng cơ chế đối với công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân.
Trên thực tế, việc xác định rõ phạm vi bàn giao mặt bằng giúp các bên làm rõ:
- Thời điểm nhà thầu được tiếp cận công trường;
- Phạm vi khu vực được phép thi công;
- Trách nhiệm quản lý và bảo vệ mặt bằng;
- Các điều kiện cần thiết để triển khai công việc.
Các nội dung này nên được quy định rõ trong hợp đồng và hồ sơ quản lý dự án.
Hồ sơ quản lý chất lượng vật liệu cần chuẩn bị
Trước và trong quá trình thi công, vật liệu, sản phẩm, cấu kiện và thiết bị sử dụng cho công trình cần được quản lý chất lượng.
Theo khoản 7 Điều 14 Nghị định 207/2026/NĐ-CP, hồ sơ quản lý chất lượng có thể bao gồm:
- Chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất theo yêu cầu của hợp đồng và quy định pháp luật;
- Chứng từ chứng minh xuất xứ đối với trường hợp cần thiết;
- Giấy chứng nhận hợp quy đối với vật liệu, sản phẩm thuộc đối tượng phải thực hiện chứng nhận và công bố hợp quy;
- Thông tin, tài liệu liên quan theo quy định của hợp đồng xây dựng;
- Kết quả thí nghiệm, thử nghiệm và kiểm định;
- Biên bản nghiệm thu vật liệu, sản phẩm, cấu kiện và thiết bị;
- Các tài liệu khác theo thỏa thuận và yêu cầu của hợp đồng.
Chủ đầu tư và nhà thầu cần xây dựng quy trình kiểm soát hồ sơ vật liệu ngay từ đầu. Nếu hồ sơ bị thiếu hoặc không được quản lý thống nhất, quá trình nghiệm thu sau này có thể gặp nhiều khó khăn.
Trách nhiệm quản lý chất lượng công trình thuộc về ai?
Theo nội dung quy định về nguyên tắc quản lý xây dựng công trình từ ngày 01/7/2026, trách nhiệm không chỉ thuộc về một chủ thể.
Đối với chủ đầu tư
Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức quản lý xây dựng phù hợp với:
- Hình thức đầu tư;
- Hình thức quản lý dự án;
- Hình thức giao thầu;
- Quy mô công trình;
- Nguồn vốn đầu tư.
Đồng thời, chủ đầu tư phải tổ chức quản lý thi công, giám sát, nghiệm thu công việc xây dựng, hạng mục, giai đoạn và công trình trước khi bàn giao đưa vào khai thác.
Đối với nhà thầu
Nhà thầu chịu trách nhiệm trực tiếp và toàn diện đối với chất lượng và an toàn của phần công việc do mình thực hiện.
Trong trường hợp sử dụng nhà thầu phụ, nhà thầu chính vẫn phải chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư về công việc của nhà thầu phụ.
Đáng chú ý, việc chủ đầu tư nghiệm thu không làm giảm trách nhiệm của nhà thầu đối với chất lượng công việc do mình thực hiện.
Đối với cơ quan chuyên môn về xây dựng
Cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện hướng dẫn, kiểm tra công tác quản lý chất lượng và an toàn trong thi công. Cơ quan này cũng kiểm tra công tác nghiệm thu và xử lý hoặc kiến nghị xử lý các vi phạm theo quy định pháp luật.
Doanh nghiệp xây dựng cần chuẩn bị gì trước ngày khởi công?
Để hạn chế rủi ro trong quá trình triển khai dự án, chủ đầu tư nên rà soát một số nhóm công việc quan trọng:
Thứ nhất, kiểm tra điều kiện khởi công. Cần bảo đảm dự án thuộc trường hợp đủ điều kiện triển khai theo Luật Xây dựng và quy định liên quan.
Thứ hai, xác định nghĩa vụ thông báo khởi công. Nếu công trình thuộc diện phải thông báo, chủ đầu tư cần thực hiện đúng mẫu và đúng cơ quan tiếp nhận.
Thứ ba, chuẩn bị mặt bằng và hợp đồng thi công. Các bên nên xác định rõ thời điểm, phạm vi và trách nhiệm bàn giao mặt bằng.
Thứ tư, kiểm soát hồ sơ vật liệu. Chứng nhận chất lượng, xuất xứ, hợp quy, thí nghiệm và nghiệm thu cần được lưu trữ đầy đủ.
Thứ năm, phân định trách nhiệm giữa các bên. Chủ đầu tư, nhà thầu chính và nhà thầu phụ cần xác định rõ trách nhiệm về chất lượng và an toàn.
Kết luận
Trước khi khởi công xây dựng công trình năm 2026, chủ đầu tư cần đặc biệt lưu ý đến điều kiện khởi công, nghĩa vụ thông báo khởi công, việc bàn giao mặt bằng và công tác chuẩn bị hồ sơ quản lý chất lượng.
Việc chuẩn bị đầy đủ ngay từ giai đoạn đầu không chỉ giúp dự án triển khai đúng quy định mà còn tạo cơ sở thuận lợi cho quá trình quản lý thi công, nghiệm thu và đưa công trình vào sử dụng.
Từ ngày 01/7/2026, các chủ đầu tư và doanh nghiệp xây dựng nên chủ động rà soát quy trình nội bộ để phù hợp với các quy định mới về quản lý xây dựng công trình.
Liên Hệ Ngay Để Được Tư Vấn Miễn Phí!
🔹 Trí Đức EMC – Đối tác tài chính đáng tin cậy của doanh nghiệp!
📍 Địa chỉ: KĐT Vinhomes Ocean Park, Gia Lâm, Hà Nội
📞 Hotline: 098 333 7438
📧 Email: tuvanquanlytriduc@gmail.com
👉 Khám phá thêm về kế toán thuế tại triducemc.vn, nền tảng tư vấn chiến lược kinh doanh & hoạch định tài chính chuyên sâu.
