Từ ngày 01/7/2026, việc xác định dự toán chi phí tư vấn xây dựng được thực hiện theo hướng dẫn tại Phụ lục VI ban hành kèm theo Thông tư 36/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng. Quy định này cung cấp cơ sở để chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn xác định chi phí phù hợp với phạm vi công việc, khối lượng, tiến độ và điều kiện thực hiện của từng dự án.
Việc lập dự toán có cơ sở giúp doanh nghiệp và chủ đầu tư kiểm soát ngân sách, hạn chế sai lệch trong quá trình chuẩn bị dự án và nâng cao tính minh bạch khi quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
1. Thông tư 36/2026/TT-BXD hướng dẫn những nội dung gì?
Thông tư 36/2026/TT-BXD được Bộ Xây dựng ban hành ngày 26/06/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Văn bản hướng dẫn một số nội dung, phương pháp xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng, trong đó có chi phí tư vấn xây dựng.
Theo Điều 14 và Phụ lục VI, chi phí tư vấn xây dựng được xác định theo các phương pháp phù hợp với từng loại công việc:
-
Xác định theo định mức tỷ lệ phần trăm (%) đối với công việc đã có định mức phù hợp.
-
Lập dự toán đối với công việc chưa có định mức hoặc định mức đã ban hành nhưng chưa phù hợp.
-
Xác định chi phí khảo sát xây dựng và thí nghiệm chuyên ngành xây dựng theo hướng dẫn riêng tại Phụ lục V.
Đối với những công việc tư vấn thực hiện trước khi xác định tổng mức đầu tư hoặc dự toán xây dựng công trình, chi phí được xác định theo các căn cứ được quy định tại Thông tư.
2. Nguyên tắc xác định dự toán chi phí tư vấn xây dựng
Theo Mục I Phụ lục VI, dự toán chi phí tư vấn được xác định dựa trên nhiều yếu tố liên quan đến nội dung và điều kiện thực hiện công việc.
Các căn cứ chủ yếu bao gồm:
-
Phạm vi và nội dung công việc tư vấn.
-
Khối lượng và tiến độ thực hiện.
-
Yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu tư vấn.
-
Địa điểm dự kiến thực hiện công việc.
-
Các chế độ, chính sách và quy định pháp luật có liên quan.
Đối với dự án sử dụng vốn ODA hoặc vốn vay ưu đãi, việc xác định chi phí còn phải xem xét các điều ước quốc tế và thỏa thuận về nguồn vốn đã ký kết.
Như vậy, doanh nghiệp không nên áp dụng một mức chi phí cố định cho mọi công việc tư vấn. Cơ sở lập dự toán cần gắn với tính chất, quy mô và yêu cầu thực tế của từng nhiệm vụ.
3. Các khoản mục chính trong dự toán chi phí tư vấn
Dự toán chi phí tư vấn xây dựng được lập theo hướng dẫn tại Mục II Phụ lục VI, bao gồm các khoản mục chính sau:
|
Khoản mục |
Nội dung |
|---|---|
|
Chi phí chuyên gia |
Chi phí nhân lực thực hiện công việc tư vấn |
|
Chi phí quản lý |
Chi phí phục vụ công tác quản lý, điều hành |
|
Chi phí khác |
Các khoản chi cần thiết khác cho công việc |
|
Thu nhập chịu thuế tính trước |
Khoản thu nhập theo hướng dẫn xác định dự toán |
|
Thuế GTGT |
Thuế giá trị gia tăng theo quy định |
|
Chi phí dự phòng |
Khoản chi dự kiến cho yếu tố phát sinh |
Chi phí chuyên gia
Chi phí chuyên gia phản ánh nguồn lực nhân sự cần thiết để thực hiện công việc tư vấn. Khi lập dự toán, cần xem xét số lượng chuyên gia, thời gian làm việc, yêu cầu chuyên môn và nội dung nhiệm vụ được giao.
Việc xác định chi phí này phải dựa trên phạm vi công việc thực tế thay vì chỉ ước tính theo quy mô tổng mức đầu tư.
Chi phí quản lý và chi phí khác
Chi phí quản lý và chi phí khác được xác định theo phương pháp, căn cứ và điều kiện áp dụng tại Phụ lục VI. Tùy theo công việc, chi phí khác có thể liên quan đến các hoạt động phục vụ quá trình tư vấn như đi lại, lưu trú, thông tin liên lạc và những khoản chi cần thiết khác.
Doanh nghiệp cần phân loại các khoản chi đúng bản chất để hạn chế tình trạng tính trùng hoặc bỏ sót chi phí khi tổng hợp dự toán.
4. Phương pháp xác định chi phí quản lý và thu nhập chịu thuế tính trước
Đây là nội dung cần được kế toán, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn rà soát kỹ khi lập dự toán.
Theo nội dung được cung cấp, chi phí quản lý được xác định theo tỷ lệ trên chi phí chuyên gia, với các mức 55%, 50% và 45% tùy theo quy mô chi phí chuyên gia. Tuy nhiên, cần đối chiếu trực tiếp công thức và điều kiện áp dụng tại Mục II Phụ lục VI của văn bản chính thức trước khi sử dụng các tỷ lệ này trong hồ sơ dự toán.
Tương tự, thu nhập chịu thuế tính trước cần được xác định theo đúng cơ sở tính và tỷ lệ được quy định trong phụ lục. Không nên mặc định áp dụng một công thức cho mọi loại công việc nếu chưa kiểm tra điều kiện tương ứng.
Việc kiểm tra căn cứ pháp lý giúp tránh sai lệch trong lập dự toán và hạn chế phát sinh yêu cầu điều chỉnh hồ sơ sau này.
5. Chi phí dự phòng trong dự toán tư vấn xây dựng
Chi phí dự phòng được xem xét nhằm xử lý những khoản chi phí có thể phát sinh nhưng chưa thể xác định đầy đủ tại thời điểm lập dự toán.
Theo nội dung được cung cấp, dự toán chi phí tư vấn trong tổng mức đầu tư và dự toán xây dựng có các tỷ lệ dự phòng được nêu riêng. Tuy nhiên, tỷ lệ tối đa 10% và 5% cần được đối chiếu với đúng trường hợp, cơ sở tính và quy định tại Phụ lục VI trước khi đưa vào bài hướng dẫn chính thức.
Khi lập dự toán, chủ đầu tư cần phân biệt rõ chi phí dự phòng với các khoản chi phí đã xác định được. Việc này giúp việc quản lý ngân sách có cơ sở và thuận lợi cho quá trình kiểm tra, phê duyệt.
6. Quy trình lập và tổng hợp dự toán chi phí tư vấn
Để thực hiện thống nhất, doanh nghiệp và đơn vị tư vấn có thể triển khai theo trình tự sau:
-
Xác định phạm vi công việc
Làm rõ nội dung tư vấn, khối lượng, tiến độ, địa điểm và yêu cầu năng lực.
-
Kiểm tra định mức áp dụng
Xác định công việc đã có định mức phù hợp hay cần lập dự toán chi tiết.
-
Tính toán các khoản mục chi phí
Xác định chi phí chuyên gia, quản lý, chi phí khác và những khoản liên quan theo hướng dẫn.
-
Tổng hợp và kiểm tra
Rà soát cơ sở tính toán, thuế GTGT, chi phí dự phòng và sự phù hợp với nguồn vốn dự án.
-
Hoàn thiện hồ sơ
Kiểm tra tính thống nhất giữa bảng tính, thuyết minh và tài liệu làm căn cứ phê duyệt.
Quy trình này là gợi ý quản lý hồ sơ; phương pháp xác định và thành phần cụ thể cần thực hiện theo quy định tương ứng của Thông tư 36/2026/TT-BXD.
7. Những lưu ý khi áp dụng quy định mới
Khi lập dự toán chi phí tư vấn xây dựng, chủ đầu tư và doanh nghiệp cần chú ý một số vấn đề:
Về căn cứ pháp lý: Kiểm tra Thông tư 36/2026/TT-BXD và các văn bản đính chính có liên quan. Bộ Xây dựng đã ban hành Quyết định 1538/QĐ-BXD ngày 28/08/2026 về việc đính chính một số nội dung của Thông tư.
Về phương pháp tính: Không áp dụng máy móc tỷ lệ phần trăm khi công việc thuộc trường hợp phải lập dự toán hoặc có điều kiện áp dụng riêng.
Về hồ sơ: Lưu giữ căn cứ xác định chi phí, bảng tính, tài liệu về phạm vi công việc và hồ sơ phê duyệt để phục vụ kiểm tra, đối chiếu.
Về kiểm soát ngân sách: Đối chiếu tổng chi phí tư vấn với quy mô, tiến độ và nguồn vốn của dự án nhằm hạn chế sai lệch trong quá trình thực hiện.
Kết luận
Xác định dự toán chi phí tư vấn xây dựng từ ngày 01/7/2026 cần được thực hiện theo Thông tư 36/2026/TT-BXD và hướng dẫn tại Phụ lục VI. Trọng tâm không chỉ nằm ở việc tổng hợp các khoản chi phí mà còn ở việc xác định đúng căn cứ, phương pháp và điều kiện áp dụng cho từng công việc.
Đối với chủ đầu tư và bộ phận kế toán, việc rà soát hồ sơ ngay từ bước lập dự toán sẽ giúp quá trình kiểm tra, phê duyệt và quản lý chi phí được rõ ràng hơn. Khi có sự khác biệt giữa công việc thực tế và định mức hiện hành, doanh nghiệp cần kiểm tra hướng dẫn lập dự toán tương ứng thay vì tự áp dụng một tỷ lệ cố định.
Liên Hệ Ngay Để Được Tư Vấn Miễn Phí!
🔹 Trí Đức EMC – Đối tác tài chính đáng tin cậy của doanh nghiệp!
📍 Địa chỉ: KĐT Vinhomes Ocean Park, Gia Lâm, Hà Nội
📞 Hotline: 098 333 7438
📧 Email: tuvanquanlytriduc@gmail.com
👉 Khám phá thêm về kế toán thuế tại triducemc.vn, nền tảng tư vấn chiến lược kinh doanh & hoạch định tài chính chuyên sâu.
