Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới trong lĩnh vực xây dựng chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu và doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng.

Đáng chú ý nhất là:

✅ Siết chặt quản lý chất lượng vật liệu xây dựng theo mức độ rủi ro.
✅ Bắt buộc công bố hợp quy đối với nhiều nhóm vật liệu.
✅ Thay đổi nguyên tắc thanh toán hợp đồng xây dựng.
✅ Thời hạn thanh toán tối đa chỉ còn 14 ngày làm việc.
✅ Khuyến khích mạnh mẽ việc sử dụng vật liệu xanh, vật liệu tái chế và vật liệu sản xuất trong nước.

Đây không chỉ là thay đổi về thủ tục pháp lý mà còn là xu hướng mới trong quản lý dự án đầu tư xây dựng mà doanh nghiệp cần chuẩn bị từ sớm.

Quản lý vật liệu xây dựng sẽ chặt chẽ hơn từ năm 2026

Theo Nghị định 209/2026/NĐ-CP, tất cả sản phẩm vật liệu xây dựng lưu thông trên thị trường phải đáp ứng các yêu cầu về:

Chất lượng sản phẩm hàng hóa
Tiêu chuẩn kỹ thuật
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia
Công bố hợp quy theo quy định

Điểm mới đáng chú ý là vật liệu xây dựng sẽ được phân loại theo mức độ rủi ro để áp dụng phương thức quản lý phù hợp.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào hồ sơ sản xuất mà phải chứng minh sản phẩm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi đưa ra thị trường.

Vật liệu xây dựng sản xuất trong nước cần đáp ứng điều kiện gì?

Đối với vật liệu sản xuất trong nước:

✔ Phải đáp ứng tiêu chuẩn đã công bố.

✔ Trường hợp thuộc nhóm rủi ro trung bình hoặc rủi ro cao phải thực hiện công bố hợp quy.

✔ Nếu chưa có tiêu chuẩn quốc gia, doanh nghiệp phải xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở.

Quy định này giúp nâng cao chất lượng vật liệu xây dựng, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh minh bạch hơn cho các doanh nghiệp sản xuất trong nước.

Vật liệu xây dựng nhập khẩu được quản lý ra sao?

Đối với hàng hóa nhập khẩu:

✔ Công bố tiêu chuẩn áp dụng.

✔ Tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

✔ Công bố hợp quy đối với sản phẩm thuộc nhóm rủi ro trung bình.

✔ Đăng ký kiểm tra nhà nước đối với nhóm rủi ro cao.

Điều này giúp kiểm soát chất lượng vật liệu ngay từ khâu nhập khẩu, hạn chế nguy cơ sử dụng vật liệu không đạt tiêu chuẩn trong các công trình xây dựng.

Vật liệu xanh sẽ trở thành xu hướng bắt buộc

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 209/2026/NĐ-CP là định hướng thúc đẩy sử dụng vật liệu thân thiện môi trường.

Từ ngày 01/7/2027, trong quá trình lập và thẩm định dự án đầu tư xây dựng, các bên liên quan được khuyến khích ưu tiên sử dụng:

Vật liệu xanh
Vật liệu tái chế
Vật liệu mới
Vật liệu nhẹ
Vật liệu thông minh
Vật liệu sản xuất trong nước có tỷ lệ nội địa hóa cao

Xu hướng này phù hợp với chiến lược phát triển bền vững và mục tiêu giảm phát thải trong ngành xây dựng.

Đối với doanh nghiệp, đây cũng là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh trong các dự án đầu tư công và dự án có yếu tố xanh trong tương lai.

Thay đổi quan trọng về thanh toán hợp đồng xây dựng

Cùng thời điểm, Nghị định 210/2026/NĐ-CP cũng đưa ra nhiều hướng dẫn mới liên quan đến thanh toán hợp đồng xây dựng.

Hợp đồng trọn gói

Thanh toán theo tỷ lệ phần trăm giá trị hợp đồng hoặc hạng mục công trình.

Không yêu cầu xác nhận chi tiết từng khối lượng hoàn thành.

Điều này giúp giảm đáng kể thủ tục thanh toán và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Hợp đồng theo đơn giá

Giá trị thanh toán căn cứ trên:

Khối lượng nghiệm thu thực tế
Đơn giá ghi trong hợp đồng
Đơn giá đã điều chỉnh (nếu có)

Đây là hình thức phổ biến trong nhiều dự án đầu tư xây dựng hiện nay.

Hợp đồng theo thời gian

Thanh toán dựa trên:

Thời gian làm việc thực tế được nghiệm thu
Các khoản chi phí khác theo thỏa thuận hợp đồng

Hình thức này thường áp dụng cho tư vấn giám sát, tư vấn quản lý dự án hoặc chuyên gia kỹ thuật.

Hợp đồng chi phí cộng phí

Giá trị thanh toán gồm:

Chi phí thực tế
Khoản lợi nhuận hoặc phí quản lý theo hợp đồng

Thời hạn thanh toán tối đa chỉ còn 14 ngày

Đây được xem là thay đổi có tác động rất lớn tới dòng tiền của doanh nghiệp xây dựng.

Theo Nghị định 210/2026/NĐ-CP:

👉 Bên giao thầu phải hoàn thành thanh toán trong vòng tối đa 14 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Nếu chậm thanh toán:

✔ Phải trả lãi chậm trả theo hợp đồng.

✔ Nếu hợp đồng không quy định, áp dụng theo lãi suất quá hạn của ngân hàng thương mại nơi bên nhận thầu mở tài khoản.

Quy định này giúp bảo vệ quyền lợi nhà thầu và hạn chế tình trạng kéo dài công nợ trong ngành xây dựng.

Góc nhìn từ Triducemc

Các quy định mới từ năm 2026 cho thấy xu hướng quản lý xây dựng đang chuyển mạnh sang:

✔ Kiểm soát chất lượng vật liệu theo tiêu chuẩn quốc tế.

✔ Khuyến khích vật liệu xanh và phát triển bền vững.

✔ Minh bạch hóa hoạt động thanh toán hợp đồng.

✔ Bảo vệ quyền lợi của nhà thầu và chủ đầu tư.

Doanh nghiệp xây dựng, ban quản lý dự án và chủ đầu tư nên chủ động rà soát quy trình nội bộ ngay từ bây giờ để thích ứng với các thay đổi mới và giảm thiểu rủi ro pháp lý trong quá trình triển khai dự án.