Theo khoản 4 Điều 22 Thông tư 21/2025/TT-BNV, nguyên tắc chung là cử tri phải tự mình bỏ phiếu, không được nhờ người khác bầu thay.

Tuy nhiên, pháp luật cho phép một số trường hợp đặc biệt được nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu, bao gồm:

Người khuyết tật
Người già yếu
Các trường hợp đặc biệt khác không thể tự bỏ phiếu vào hòm phiếu

Trong các trường hợp này, cử tri có thể nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu thay mình.

Ngoài ra:

Nếu cử tri không thể tự viết phiếu bầu, có thể nhờ người khác viết hộ.
Người viết hộ phải đọc đầy đủ họ tên những người ứng cử để cử tri quyết định.
Sau khi viết xong, phiếu bầu phải được giao lại để cử tri tự bỏ vào hòm phiếu, trừ trường hợp cử tri không thể thực hiện.

Quy định về việc tiến hành bỏ phiếu bầu cử hiện nay

Theo Điều 22 Thông tư 21/2025/TT-BNV, việc bỏ phiếu bầu cử được tiến hành theo các nguyên tắc sau:

1. Khai mạc bỏ phiếu

Tổ bầu cử sẽ mời một số cử tri tiêu biểu bỏ phiếu trước, như:

Lãnh đạo cấp ủy, chính quyền địa phương
Đại diện Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Người có công với cách mạng
Người cao tuổi hoặc người có uy tín trong cộng đồng

2. Bỏ phiếu liên tục

Việc bỏ phiếu được tiến hành liên tục trong ngày bầu cử.
Tổ bầu cử có trách nhiệm:

Hướng dẫn cử tri cách ghi phiếu
Phổ biến nội quy phòng bỏ phiếu
Đôn đốc cử tri tham gia bầu cử

3. Cử tri phải tự mình đi bầu cử

Cử tri khi đi bỏ phiếu phải:

Xuất trình thẻ cử tri
Tự mình thực hiện quyền bầu cử

Việc bầu hộ, bầu thay là không được phép, trừ trường hợp đặc biệt nêu trên.

4. Bảo đảm bí mật phiếu bầu

Khi cử tri viết phiếu bầu:

Không ai được xem nội dung phiếu
Kể cả thành viên tổ bầu cử

Nếu phiếu bị viết nhầm hoặc hỏng, cử tri có quyền đổi phiếu mới.

5. Xử lý tình huống phát sinh

Nếu xảy ra sự cố làm gián đoạn việc bỏ phiếu:

Tổ bầu cử phải họp nhanh để xử lý
Nếu vượt thẩm quyền thì báo cáo Ban bầu cử

Trong thời gian tạm dừng:

Hòm phiếu và tài liệu bầu cử phải được niêm phong và bảo quản chặt chẽ.

6. Xác nhận cử tri đã bỏ phiếu

Sau khi cử tri bỏ phiếu xong, Tổ bầu cử sẽ:

Đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào thẻ cử tri.

Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong công tác bầu cử

Theo Điều 4 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 (được sửa đổi năm 2025), trách nhiệm trong công tác bầu cử được phân công như sau:

Quốc hội

Quyết định:

Ngày bầu cử toàn quốc
Việc bầu cử bổ sung đại biểu trong nhiệm kỳ
Thành lập Hội đồng bầu cử quốc gia

Hội đồng bầu cử quốc gia

Có nhiệm vụ:

Tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội
Chỉ đạo công tác bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp

Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Thực hiện:

Phân bổ số lượng đại biểu
Xác định cơ cấu, thành phần ứng cử viên
Giám sát công tác bầu cử

Chính phủ

Chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương:

Bảo đảm kinh phí bầu cử
Tổ chức tuyên truyền
Bảo đảm an ninh, an toàn cho cuộc bầu cử

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Thực hiện:

Hiệp thương lựa chọn và giới thiệu người ứng cử
Giám sát quá trình bầu cử

Ủy ban bầu cử các cấp

Tổ chức thực hiện công tác bầu cử tại địa phương theo quy định của pháp luật.

Kết luận

Theo quy định hiện hành, cử tri phải tự mình thực hiện quyền bầu cử, chỉ trong trường hợp người khuyết tật, người già yếu hoặc không thể bỏ phiếu mới được nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.