Không để lợi dụng biến động giá xăng dầu tăng cước vận tải bất hợp lý năm 2026

Giá xăng dầu tăng mạnh do ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông đang tạo áp lực lớn lên chi phí vận tải tại Việt Nam. Tuy nhiên, cơ quan quản lý yêu cầu các doanh nghiệp vận tải không được lợi dụng biến động nhiên liệu để tăng giá cước bất hợp lý, ảnh hưởng đến người dân và hoạt động logistics.

Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, giá nhiên liệu tăng đột biến trong thời gian ngắn đã khiến nhiều địa phương điều chỉnh giá cước vận tải ở mức cao.

Giá xăng dầu tăng mạnh tác động trực tiếp đến chi phí vận tải

Từ ngày 26/2 đến ngày 11/3/2026:

Giá xăng tăng khoảng 40,96%
Giá dầu tăng gần 58%

Do chi phí nhiên liệu thường chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành vận tải đường bộ nên nhiều doanh nghiệp vận tải đã đồng loạt điều chỉnh tăng giá cước.

Đặc biệt, các tuyến vận tải hàng hóa đường dài, container và xe tải hạng nặng chịu ảnh hưởng rõ rệt vì mức tiêu hao nhiên liệu lớn.

Nhiều địa phương ghi nhận giá cước vận tải tăng mạnh

Theo thống kê từ 29/34 Sở Xây dựng địa phương, nhiều tỉnh thành đã xuất hiện mức tăng giá cước vận tải đáng kể.

Nhóm địa phương tăng trên 30%

Một số địa phương ghi nhận mức tăng rất cao:

Ninh Bình: tăng tới 50%
Quảng Ninh: tăng trên 33%
Vĩnh Long: tăng trên 33%
Tuyên Quang: khoảng 33%
Lào Cai: khoảng 33%
Thừa Thiên Huế: khoảng 31%
Cà Mau: khoảng 30%

Các tỉnh miền núi như Lai Châu, Điện Biên và Lào Cai chịu áp lực lớn do địa hình đèo dốc, quãng đường xa khiến mức tiêu hao nhiên liệu cao hơn bình thường.

Nhóm địa phương tăng từ 10% đến 30%

Nhiều đô thị và trung tâm logistics lớn cũng ghi nhận mức tăng đáng kể:

Hồ Chí Minh
Hải Phòng
Cần Thơ
Điện Biên
Cao Bằng
Thanh Hóa
Hà Tĩnh
Sơn La
Lai Châu
Thái Nguyên
Đồng Nai

Riêng tại Hải Phòng và Quảng Ninh, cước vận tải container và hàng hóa tăng từ 10–24%, tạo áp lực lên chuỗi logistics cảng biển và hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong khi đó, tại Hồ Chí Minh, taxi điện hiện chiếm khoảng 83% thị phần và nhiều hãng đã chủ động giảm khoảng 10% giá cước để hỗ trợ người dân giữa bối cảnh giá nhiên liệu biến động.

Cơ quan quản lý yêu cầu kiểm soát chặt việc tăng giá bất hợp lý

Trước diễn biến tăng giá cước vận tải tại nhiều địa phương, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các Sở Xây dựng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kê khai giá cước vận tải.

Các yêu cầu trọng tâm gồm:

Doanh nghiệp vận tải phải kê khai và niêm yết giá công khai
Giá cước phải phản ánh đúng chi phí thực tế
Không được lợi dụng biến động giá nhiên liệu để tăng giá bất hợp lý
Tăng cường thanh tra, xử lý vi phạm nếu phát hiện dấu hiệu trục lợi

Mục tiêu của cơ quan quản lý là:

Ổn định thị trường vận tải
Kiểm soát lạm phát chi phí logistics
Bảo vệ quyền lợi người dân và doanh nghiệp
Tránh tác động dây chuyền đến giá hàng hóa tiêu dùng

Các giải pháp được đề xuất để giảm áp lực chi phí vận tải

Để hỗ trợ doanh nghiệp vận tải và hạn chế tác động tiêu cực từ giá nhiên liệu, Cục Đường bộ Việt Nam đã kiến nghị nhiều giải pháp.

Bình ổn giá nhiên liệu

Một trong những giải pháp quan trọng là tiếp tục sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu nhằm hạn chế biến động quá mạnh của giá nhiên liệu.

Nếu giá xăng dầu được kiểm soát tốt hơn, chi phí vận tải sẽ ổn định và giảm áp lực tăng giá cước.

Giảm phí hạ tầng và phí cầu đường

Cơ quan quản lý cũng đề xuất:

Giảm phí cầu đường
Giảm phí hạ tầng cảng biển
Hỗ trợ xe vận tải hàng hóa lưu thông

Đây được xem là giải pháp trực tiếp giúp giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp vận tải.

Hỗ trợ doanh nghiệp vận tải duy trì hoạt động

Ngoài ra, nhiều chính sách hỗ trợ khác cũng được kiến nghị:

Ưu đãi tài chính cho doanh nghiệp vận tải
Hỗ trợ giảm chi phí đầu vào
Ưu tiên thông quan nhanh hàng hóa thiết yếu
Giảm thời gian chờ xe tại cảng và cửa khẩu

Các giải pháp này nhằm hạn chế nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động mạnh.

Cho phép điều chỉnh giá cước linh hoạt

Một số doanh nghiệp vận tải đề xuất cơ chế điều chỉnh giá cước linh hoạt theo giá nhiên liệu thực tế để tránh rủi ro thua lỗ kéo dài.

Theo đó, giá cước có thể tăng hoặc giảm theo chu kỳ biến động xăng dầu thay vì cố định trong thời gian dài.

Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc duy trì hoạt động và thực hiện hợp đồng vận tải.

Định hướng lâu dài: giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch

Về dài hạn, ngành vận tải đường bộ Việt Nam đang hướng tới mô hình vận tải bền vững hơn thông qua:

Phát triển phương tiện sử dụng năng lượng sạch
Khuyến khích xe điện, nhiên liệu tái tạo
Tối ưu logistics và chuỗi cung ứng
Ứng dụng công nghệ quản lý vận tải thông minh
Tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải

Mục tiêu là giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, từ đó ổn định chi phí vận tải và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Kết luận

Việc giá xăng dầu tăng mạnh đang tạo áp lực lớn lên ngành vận tải và logistics tại Việt Nam. Tuy nhiên, cơ quan quản lý yêu cầu doanh nghiệp không được lợi dụng biến động thị trường để tăng giá cước bất hợp lý.

Trong thời gian tới, việc kiểm soát giá cước, hỗ trợ doanh nghiệp vận tải và thúc đẩy chuyển đổi sang năng lượng sạch sẽ là các giải pháp quan trọng để ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người dân.