Công văn 3716/NBI-QLDN2: Mua hàng hóa trên 5 triệu đồng phải có hợp đồng cụ thể ra sao?

1. Nội dung chính của Công văn 3716/NBI-QLDN2

Ngày 02/4/2026, Cục Thuế tỉnh Ninh Bình ban hành Công văn 3716/NBI-QLDN2 hướng dẫn về hồ sơ khoản chi được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Căn cứ pháp lý liên quan

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025
Thông tư 20/2026/TT-BTC
Nghị định 320/2025/NĐ-CP
Nghị định 181/2025/NĐ-CP

2. Quy định về mua hàng hóa từ 5 triệu đồng trở lên

(1) Điều kiện chung để được tính chi phí được trừ

Theo luật, khoản chi được trừ phải đáp ứng:

Có hóa đơn, chứng từ hợp pháp
Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (đối với khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên)

(2) Trường hợp chưa thanh toán tại thời điểm ghi nhận chi phí

Đây là điểm quan trọng được Công văn 3716 làm rõ:

👉 Nếu doanh nghiệp mua hàng hóa/dịch vụ từ 5 triệu đồng trở lên nhưng chưa thanh toán, vẫn được tính chi phí nếu có đủ hồ sơ:

Bắt buộc phải có:

Hợp đồng mua hàng hóa, dịch vụ
Biên bản bàn giao hàng hóa, dịch vụ

👉 Sau này khi thanh toán:

Phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt

(3) Thời điểm áp dụng quy định “phải có hợp đồng”

Theo hướng dẫn:

Quy định yêu cầu có hợp đồng áp dụng từ khi Nghị định 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực

👉 Đây là điểm mới quan trọng:
Khoản chi ≥ 5 triệu mà chưa thanh toán → bắt buộc phải có hợp đồng bằng văn bản

3. Quy định liên quan đến khấu trừ thuế GTGT

Theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP:

Trường hợp mua trả chậm, trả góp ≥ 5 triệu:

Được khấu trừ thuế GTGT nếu có:
- Hợp đồng
- Hóa đơn
- Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt

👉 Nếu chưa đến hạn thanh toán:

Vẫn được khấu trừ

👉 Nhưng nếu đến hạn mà:

Không có chứng từ thanh toán không tiền mặt
→ Phải điều chỉnh giảm thuế GTGT đã khấu trừ

4. Hàng hóa xuất khẩu có bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt?

Theo quy định tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP:

Điều kiện áp dụng thuế suất 0%

Hàng hóa xuất khẩu phải có:

Hợp đồng xuất khẩu
Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (bắt buộc)
Tờ khai hải quan

👉 Như vậy:
✔ Bắt buộc phải có thanh toán không dùng tiền mặt
(một trong các điều kiện quan trọng để áp dụng thuế suất 0%)

5. Mức thuế suất thuế TNDN hiện hành

Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025:

Thuế suất phổ thông

20% (áp dụng chung)

Ưu đãi theo doanh thu

15%: Doanh thu ≤ 3 tỷ đồng/năm
17%: Doanh thu > 3 tỷ đến ≤ 50 tỷ đồng/năm

Một số lĩnh vực đặc thù

Dầu khí: 25% – 50%
Tài nguyên quý hiếm: 40% – 50%

6. Kết luận quan trọng

Từ Công văn 3716/NBI-QLDN2 có thể rút ra:

👉 Với khoản chi mua hàng hóa từ 5 triệu đồng trở lên:

Nếu đã thanh toán:
- Bắt buộc có chứng từ không dùng tiền mặt
Nếu chưa thanh toán:
- Phải có hợp đồng + biên bản bàn giao
- Sau đó khi thanh toán vẫn phải có chứng từ không tiền mặt

👉 Nếu thiếu một trong các điều kiện trên: