Rất nhiều dự án đầu tư khi nhìn lại đều có chung một kết cục:
👉 Tổng mức đầu tư ban đầu: X
👉 Tổng chi phí thực tế: X + rất nhiều
Khi bị hỏi: “Vì sao dự án đội vốn?”
thì câu trả lời thường là:
-
do thị trường biến động
-
do phát sinh ngoài dự kiến
-
do yêu cầu điều chỉnh
-
do nhiều yếu tố khách quan
Nhưng điều đáng sợ nhất không phải là dự án đội vốn,
mà là không ai chịu trách nhiệm cho việc đội vốn đó.
1. Trách nhiệm bị “hòa tan” trong bộ máy dự án
Một lỗ hổng quản lý rất phổ biến:
Trách nhiệm không gắn với quyền hạn.
Trong nhiều dự án:
-
người lập dự toán không chịu trách nhiệm khi vượt chi phí
-
người phê duyệt không theo dõi quá trình thực hiện
-
người quản lý thi công chỉ lo tiến độ
Khi đội vốn xảy ra:
👉 Không ai là “người chịu trách nhiệm cuối cùng”.
✔ Gợi ý quản lý
-
Phải gắn trách nhiệm kiểm soát chi phí với từng vai trò cụ thể.
-
Có người chịu trách nhiệm tổng thể về tổng mức đầu tư.
2. Tổng mức đầu tư được duyệt nhưng không được “canh giữ”
Sai lầm lớn của nhiều doanh nghiệp:
Tổng mức đầu tư chỉ được xem là mốc phê duyệt, không phải giới hạn cần bảo vệ.
Trong quá trình triển khai:
-
phát sinh được chấp nhận dễ dàng
-
điều chỉnh nhỏ cộng dồn thành lớn
-
không ai so sánh với tổng mức ban đầu
Đến lúc tổng hợp:
👉 Đội vốn đã thành sự thật.
✔ Bài học
Tổng mức đầu tư phải được theo dõi liên tục, không phải chỉ ở đầu dự án.
3. Phát sinh được xử lý cảm tính
Nhiều quyết định phát sinh được thông qua vì:
-
“làm cho xong việc”
-
“tránh chậm tiến độ”
-
“giá trị không lớn”
Nhưng hàng chục khoản “không lớn” cộng lại là con số rất lớn.
✔ Cách kiểm soát
-
Mọi phát sinh đều phải được đánh giá:
ảnh hưởng chi phí – tiến độ – pháp lý. -
Không có phát sinh “nhỏ” nếu cộng dồn.
4. Không có ngưỡng cảnh báo đội vốn
Một thực tế đáng lo:
-
chi phí vượt 5–7% nhưng không báo cáo
-
vượt 10% mới bắt đầu “giật mình”
Lúc này, không còn nhiều dư địa để điều chỉnh.
✔ Gợi ý
-
Thiết lập ngưỡng cảnh báo chi phí (ví dụ 5%, 8%, 10%).
-
Vượt ngưỡng là phải báo cáo và xem xét lại phương án.
5. Hồ sơ phát sinh đầy đủ nhưng trách nhiệm thì… không
Khi bị kiểm tra:
-
hồ sơ phát sinh có đủ
-
quyết định có ký
Nhưng câu hỏi lớn nhất vẫn là:
Ai chịu trách nhiệm cho việc tổng mức đầu tư bị phá vỡ?
Nếu không làm rõ ngay từ đầu, trách nhiệm sẽ:
👉 bị đẩy qua đẩy lại
👉 hòa tan vào tập thể
6. Văn hóa “chấp nhận đội vốn” nguy hiểm hơn bạn nghĩ
Một số doanh nghiệp coi đội vốn là:
“Chuyện bình thường trong dự án”.
Đây là tư duy rất nguy hiểm, vì:
-
làm mờ ranh giới trách nhiệm
-
phá vỡ kỷ luật tài chính
-
khiến các dự án sau tiếp tục lặp lại sai lầm
Làm sao để dự án đội vốn nhưng vẫn kiểm soát được?
Theo góc nhìn của Triducemc, doanh nghiệp cần:
-
Gắn trách nhiệm chi phí với từng vai trò cụ thể
-
Theo dõi tổng mức đầu tư xuyên suốt
-
Kiểm soát phát sinh bằng nguyên tắc, không cảm tính
-
Thiết lập ngưỡng cảnh báo chi phí
-
Xây dựng văn hóa không chấp nhận đội vốn vô kiểm soát
Dự án có thể phát sinh,
nhưng phát sinh phải có người chịu trách nhiệm.
Liên Hệ Ngay Để Được Tư Vấn Miễn Phí!
Trí Đức EMC – Đối tác tài chính đáng tin cậy của doanh nghiệp!
Địa chỉ: KĐT Vinhomes Ocean Park, Gia Lâm, Hà Nội
Hotline: 098 333 7438
Email: tuvanquanlytriduc@gmail.com
Khám phá thêm về kế toán thuế tại triducemc.vn, nền tảng tư vấn chiến lược kinh doanh & hoạch định tài chính chuyên sâu.
